Գարուն

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։

Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր, բացատրի՛ր։

մրրկում֊փոթորկում

գգվող֊Սիրով ու քնքշությամբ գրկել ու շոյել

կարկաչ֊Հոսող փոքր ջրի ձայն

Հուզում֊շփոթմունք

Երկու սև ամպ

  • Ի՞նչն է գերակշռում բանաստեղծության մեջ՝ գո՞ւյնը, թե՞ շարժումը: Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր: Բանաստեղծության մեջ գերակշռում է շարժումը, որովհետև հողմը փորձում էր սև ամպերին առանձնացնել, բայց չեր կարողանում առանձնացնել։
  • Նկարի՛ր բանաստեղծությունը, ապա ձայնագրիր:
  • Ո՞րն է բանաստեղծության գլխավոր իմաստն արտահայտող տողը: Դո՛ւրս գրիր և պատճառաբանիր, թե ինչու ես այդպես մտածում:
  • Իրար կըպած ու միասին,
  • Երկու սև ամպ, երկու սև ամպ։
  • այդ տողն եմ ես ընտրել որովհետև հողմը փորձում էր սև ամպերին առանձնացնել բայց չէր կարողանում առանձնացնել
  • Ի՛նքդ վերնագրիր բանաստեղծությունը: Չար հողմը
  • Արձակ, գրավոր պատմի՛ր բանաստեղծությունը:
  • Կանաչ երկնքում հողմը փորձում էր սև ամպերին արանձնացրել բայց չեր կարողանում առանձնացնել, որովհետև նրանք մասին են։

Մատենադարան 

Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, հին ձեռագրերի և փաստաթղթերի պահպանման և ուսումնասիրման կենտրոն, ձեռագրերի պահպանման աշխարհի ամենահարուստ կենտրոններից մեկը։ Ունի ձեռագրերի և միջնադարյան գրքերի աշխարհի ամենախոշոր հավաքածուներից մեկը։ Այստեղ պահպանվում են շուրջ 23000 ձեռագիր, հմայիլներ, պատառիկներ և 300 000 արխիվային փաստաթուղթ։ Ամեն տարի Մատենադարանն ունենում է շուրջ 50000 այցելու։

Հայերեն ձեռագիր մատյանների ամենախոշոր պահոցն է։ Այն ստեղծվել է 1921 թվականին՝ 5-րդ դարում ստեղծված Էջմիածնի մատենադարանի հիմքի վրա, և եղել է առաջին գիտահետազոտական հաստատությունը Հայաստանում։ Նախկինում այն կոչվել է Կուլտուր-պատմական ինստիտուտ[2]։

Մատենադարանը գրանցված է 1997 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային հիշողության ցանկում[3]։ Այն այժմ համարվում է «ազգային հիշողության պահպանման և զարգացման ամենակարևոր վայրերից մեկը»[4]

 

Հայոց լեզու 5 գրքից 129 130 131 132

129.Վարժություն

 Անէանալ, Դինոզավրները ութսուն միլիոն տարի արաջ անէացել են։

Էլեկտրոէներգիա, Էլեկտրոէներգիան ստանում են քամուց, ջրից, արևից։

Լայնէկրան, Հիմա արտադրում են մենակ լայնէկրան հերուստացուցներ։

Ամենաէժան, Հեցանիվով ճամփորդելը դա ամենաէժան տարբերակն է։

Մանրէ, Հողի մեջ կան շատ մանրէներ։

Վայրէջք, Օդապարիկը քամու պայմանում սպորտային վայրէջք։

Հնէաբան, Հնէաբանը զբաղվում է հնագույն դարաշրջաններում գոյություն ունեցած և անհետացած կենդանիների և բույսերի ուսումնասիրությամբ՝ նրանց բրածո մնացորդներով:

130.Վարժություն

Տնօրեն — Մեր դպրոցը այսօր պետք է դիմավորի իր նոր տնօրենին։

Կեսօր — Կեսօրին ես պետք է գնամ գյուղ։

Անօթևան — Աը թափառում էր փողոցներում։

Ամենաօտար — Այս խնջույքի ամենաօտար մարդը Ալեքսն էր:

Նախօրոք — Ես Նախօրոք պատրաստվել էի մեր արշավին:

Բացօթյա — Ես շատ եմ սիրում բացօթյա միջավայր:

Միջօրեական — Միջօրեականներն ձգվում են մի բևեռից մինչև մյուսը։

131.Վարժություն

Հագնելով շորը ես տեսա վրան բզեզ, նրա թևերը մարգարիտի նման փայլում էին, ինձ թվաց որ բզեզը կենդանի է, սակայն դա դարբնի գործ էր։ Երբեմն ուրբաթ օրը Վալերը ինձ պարգևներ էր բերում, իմ հետ մաթեմատիկայի խնդիրներ էր լուծում։ Այդ նա է բզեզին պատրաստել։

132.Վարժություն

Նուրբ, սրբել, դարբին, խաբել, թպրտալ, երփներանգ, երբեք, համբուրել, փրփրել, հինգշաբթի, ճամփորդ, դարպաս, ճանապարհ, աղբանոց, իբրև, եղբայր:

133.Վարժություն

Թարկմանել, հագուստ, կարգ, պարգևատրել, երգիչ, օգուտ, անեծք, սայթակել, զորք, վարկաբեկել, գրկել, ձագուկ:

Երկու թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը գտնելը՝ թվերը պարզ արտադրիչներով վերլուծելով

Դասարանական առաջադրանքներ

1․Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

36=2×18=2x2x9=2x2x3x3

45=3×15=3x3x5

64=2×32=2x2x16=2x2x2x8=2x2x2x2x4=2x2x2x2x2x2

78=2×39=2x3x13

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

8 և 14     8=2×4=2x2x2    14=2×7    2x2x2x7=56  

68 և 12   68=2×34=2x2x17       12=2×6=2x2x3    4x17x3=204         

16 և 36   16=2x2x2x2     36=2×18=2x2x9=2x2x3x3   16x3x3=144

125 և 35  125=5×25=5x5x5    35=5×7    5x5x5x7=875

3․ Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

39 և 65    13

36 և 48    12

42 և 105  21

111 և 185  37

4․ Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

25 և 85  25=5×5    85=5×17   5x5x17=425

49 և 28  49=7×7    28=2×14=2x2x7    7x7x2x2=196

22 և 33   66

105 և 35  105

5․Ամենաշատը քանի՞ միատեսակ նվեր կարելի է պատրաստել 96 կոնֆետից և 36 խնձորից։ 96=2×48=2x2x24=2x2x2x12=2x2x2x2x6=2x2x2x2x2x3    36=2×18=2x2x9=2x2x3x3      2x2x3=12

Տնային առաջադրանքներ

1Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

102=2×51=2x3x17

124=2×62=2x2x31

327=3×109

400=2×200=2x2x100=2x2x2x50=2x2x2x2x5x5

2 Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

18 և 26   18=2×9=2x3x3    26=2×13  2x3x3x13=234

108 և 42   108=2x2x3x3x3   42=2×21=2x3x7  108×7=756

25 և 40     25=5×5    40=2×20=2x2x10=2x2x2x5 40×5=200

58 և 86     58=2×29   86=2×43   58×43=2494

44 և 64     44=2×22=2x2x11    64=2×32=2x2x2x2x2x2   11×64=704

3 Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

96 և 224    32

125 և 500  125 

124 և 186  62

333 և 777   111 

306 և 714   306=2x3x3x17   714=2×357=2x3x119   2×3=6

4 Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

42 և 64    1344

14 և 27    378

72 և 80    720

49 և 77     539

128 և 24   384

Երկու թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը գտնելը՝ թվերը պարզ արտադրիչներով վերլուծելով

Դասարանական առաջադրանքներ

1․Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

36=2×18=2x2x9=2x2x3x3

45=3×15=3x3x5

64=2×32=2x2x16=2x2x2x8=2x2x2x2x4=2x2x2x2x2x2

78=2×39=2x3x13

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

8 և 14     8=2×4=2x2x2    14=2×7    2x2x2x7=56  

68 և 12   68=2×34=2x2x17       12=2×6=2x2x3    4x17x3=204         

16 և 36   16=2x2x2x2     36=2×18=2x2x9=2x2x3x3   16x3x3=144

125 և 35  125=5×25=5x5x5    35=5×7    5x5x5x7=875

3․ Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

39 և 65    13

36 և 48    12

42 և 105  21

111 և 185  37

4․ Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

25 և 85  25=5×5    85=5×17   5x5x17=425

49 և 28  49=7×7    28=2×14=2x2x7    7x7x2x2=196

22 և 33   66

105 և 35  105

5․Ամենաշատը քանի՞ միատեսակ նվեր կարելի է պատրաստել 96 կոնֆետից և 36 խնձորից։ 96=2×48=2x2x24=2x2x2x12=2x2x2x2x6=2x2x2x2x2x3    36=2×18=2x2x9=2x2x3x3      2x2x3=12

Տնային առաջադրանքներ

1Թիվը պարզ արտադրիչների վերլուծելով գտեք նրա բաժանարարները

102=2×51=2x3x17

124=2×62=2x2x31

327=3×109

400=2×200=2x2x100=2x2x2x50=2x2x2x2x5x5

2 Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

18 և 26   18=2×9=2x3x3    26=2×13  2x3x3x13=234

108 և 42   108=2x2x3x3x3   42=2×21=2x3x7  108×7=756

25 և 40     25=5×5    40=2×20=2x2x10=2x2x2x5 40×5=200

58 և 86     58=2×29   86=2×43   58×43=2494

44 և 64     44=2×22=2x2x11    64=2×32=2x2x2x2x2x2   11×64=704

3 Գտեք թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

96 և 224    32

125 և 500  125 

124 և 186  62

333 և 777   111 

306 և 714   306=2x3x3x17   714=2×357=2x3x119   2×3=6

4 Գտեք թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

42 և 64    1344

14 և 27    378

72 և 80    720

49 և 77     539

128 և 24   384

Բաղադրյալ թվի վերլուծումը պարզ արտադրիչների

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․

36, 369      1, 3

2 Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 48, 75, 258, 1000, 303, 800

48=2×24=2x2x12=2x2x2x6=2x2x2x2x3

75=3×25=3x5x5

258=2×129=2x3x43

1000=2×500=2x2x250=2x2x2x125=2x2x2x5x25=2x2x2x5x5

303=3×101

800=2×400=2x2x200=2x2x2x100=2x2x2x2x50=2x2x2x2x2x25=2x2x2x2x2x5x5

3 Թիվը վերլուծվում է երկու պարզ արտադրիչների, որոնցից մեկը միանշ թիվ է, իսկ մյուսը՝ երկնիշ։ Արտադրիչների տարբերությունը 4 է։ Գտե՛ք այդ թիվը։

11×7=77

4 Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․

8 և 12   1, 2

10 և 25    1, 5

5 Մի քառակուսու պարագիծը 14 սմ է, իսկ մյուսինը՝ 50 սմ։ Քանի՞ սանտիմետրով է քառակուսիներից մեկի կողմը մյուսի կողմից մեծ։ 9 սմ

50-14=36 36:4=9

Տնային առաջադրանքներ

1 Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․

81, 120    1, 3

2 Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․ 92, 108, 625, 1024, 704, 888

92=2×46=2x2x23

108=2×54=2x2x27=2x2x3x9=2x2x3x3x3

625=5×125=5x5x25=5x5x5x5

1024=2×512=2x2x256=2x2x2x128=2x2x2x2x64=2x2x2x2x2x32=2x2x2x2x2x2x16=2x2x2x2x2x2x2x8=2x2x2x2x2x2x2x2x4=2x2x2x2x2x2x2x2x2x2

704=2×352=2x2x176=2x2x2x88=2x2x2x2x44=2x2x2x2x2x22=2x2x2x2x2x2x11

888=2×444=2x2x222=2x2x2x111=2x2x2x3x37

3 Մի թվի պարզ բաժանարարներն են 2-ը, 5-ը և 7-ը։ Գտե՛ք այդ թիվը եթե հայտնի է, որ այն 125-ից մեծ չէ։ 70

4 Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․

18 և 24  1, 2, 3

48 և 60  1, 2, 3

5 Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 132 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։ 132:6=22  22x22x22=10648սմ3

Հայոց լեզու 5 գրքից 103, 104, 105, 106, 107, 108

103.Վարժություն

Ա) ջրահարս, ծովանկար ֊ ջրանկար, ծովահարս

Բ)ժանգապատ, արծաթագույն ֊ ժանգագույն, արծաթապատ

Գ)Հողմածին , ջրաղաց ֊ հողմաղաց, ջրածին

Դ)զորագունդ երկրամաս ֊ զորամաս երկրագունդ

104.Վարժություն

Ձեռագիր ֊ Ձեռ(Ձեռք)+ա+գիր

Գեղանկար ֊ Գեղ(գեղարվեստական)+ա+նկար

շրջազգեստ ֊ շրջ(շուրջ)+ա+զգեստ

սիրահոժար ֊ սիր(սեր)+ա+հոժար

դեղնակտուց ֊ դեղն(դեղին)+ա+կտուց

Հոդակապ ֊ Հոդ+ա+կապ

105.Վարժություն

ա)առևտուր

Բ)դասաժամ

106.Վարժություն

ծանր֊֊ծանր, զույգ֊֊զույգ, չորս֊֊չորս, խիստ֊֊խիստ, արագ֊֊արագ, բաց֊֊բաց, թաց֊֊թաց,

107.Վարժություն

տող֊֊տող, շարք֊֊շարք

108.Վարժություն

աման֊չաման, մարդ֊մուրդ, պարապ֊սարապ, ակաս֊պակաս, մանր֊մունր, փոքր֊֊մոքր, ոլոր֊֊մոլոր, սուս֊֊փուս

Ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Գտե՛ք 12 և 16 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 150-ից։ 48 96 144

12 24 36 48 60 72 84 96 108 120 132 144

16 32 48 64 80 96 112 128 144

2 Գտե՛ք 14 և 16 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 130-ից։ 112

14 28 42 56 70 84 98 112 126

16 32 48 64 80 96 112 128

3 Գտե՛ք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը

18 և 32    [32,18]=288

24 և 6      [24,6]=24

75 և 15    [75,15]=75

16 և 36    [16,36]=144

27 և 12    [27,12]=324

36 և 64    [36,64]=576

4 Գտե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենափոքր ընհանուր բազմապատիկը նրանց արտադրյալն է․

4, 7, 14      4 7

33, 11, 9    11, 9

12, 15, 25   12 25

5Առնվազն քանի՞ մետր պաստառ պիտի լինի մեկ գլանափաթեթում, որպեսզի հնարավոր լինի այն առանց մնացորդի օգտագործել և՛ 3մ, և՛ 4մ բարձրությամբ պատեր պաստառապատելու համար։ 12մ

6 Ունենք 8սմ2մմ և 5սմ 1մմ կողմերով ուղղանկյուն և 6սմ7մմ կողմով քառակուսի։ Ուղղանկյա՞ն պարագիծն է ավելի մեծ, թե՞ քառակուսունը։

Քառակուսու Պարագիծը

Տնային առաջադրանքներ

1 Գտե՛ք 30 և 50 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 500-ից։ 150 300 450

50 100 150 200 250 300 350 400 450

30 60 90 120 150 180 210 240 270 300 330 360 390 420 450 480

2 Գտե՛ք 23 և 17 թվերի այն բոլոր ընդհանուր բազմապատիկները, որոնք փոքր են 170-ից։ այդ թվերը ընդանուր բազմապատիկ չունեն

3 Գտե՛ք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

70 և 90 [70,90]=3150

132 և 77 [132,77]=10164

45 և 81   [45,81]=3645

200 և 125 [200,125]=100

65 և 39 [65,39]=2535

1 և 100 [1,100]=100

4 Գտե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենափոքր ընհանուր բազմապատիկը նրանց արտադրյալն է․

17, 10, 34     17,10

12, 26, 55     12, 55

20, 39, 42       39, 20

5 Լոգասենյակի պատը, որն ունի քառակուսու ձև, երեսպատված է ուղղանկյունաձև հախճասալիկներով, որոնցից ամեն մեկի երկարությունը 30սմ է, իսկ լայնությունը՝27սմ։ Ամենաքիչը ի՞նչ երկարություն կարող է ունենալ լոգասենյակի պատը։ 270սմ

6 Երկուլիտրանոց և երեքլիտրանոց անոթներով տեղափոխում են 80լ արևածաղկի ձեթ։ Երկուլիտրանոց անոթները նույնքան են, որքան երեքլիտրանոցները։ Ընդամենը քանի՞ անոթ է օգտագործված։ 32