Կոմիտաս

 հայ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ 1881-1893 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ 1894 թվականին ձեռնադրվել է աբեղա և ստացել Կոմիտաս անունը։ 1895 թվականին Կոմիտասին շնորհվել է վարդապետի հոգևոր աստիճան։ 1895-1896 թվականներին Թիֆլիսում կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել է երաժշտական տեսական առարկաներ, որից հետո՝ 1896-1899 թվականներին, ուսումը շարունակել է Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ արքունի համալսարանում (ներկայումս Հումբոլդտի համալսարան) և Ռիչարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիայում։

My sammer holiydays

I like sammer holidays very much, This year i had wonderful holidays because i tarvell a lot frist i went to arates, it wos a nice place with its churches it wos very cold there at nights because we sleptin tents. Then i went to ijevan with my parents. We admired its nature, fresh air and the old church. then i wisted my aunt. she lived in Ejmiatsin. with my cousins there and we hed a lots of funny days. i am found of summer and i look forward for it.

Մեծ սեղանը

Մենք ընտրիքին պատրաստվելու համար թխվածք էինք պատրաստում, խմորի մեջ սոդա լցրեցինք որ փափուկ լինի և մի քիչ լցրեցինք սեղանին: Սեղանը հանկարծ 23 րոպեից ուռեց: Մենք փորձեցինք մի 5 գրամ սոդա լցնենք և 23 րոպե սպասեինք և սեղանը երկու անգամ մեծացավ: Մենք շատ զարմացանք և նույն սեղանից սարքեցինք և փորձեցինք սոդա լցնել և 23 րոպե սպասել: Հայրիկը սղոցով կտրում էր սեղանը , մեկ էլ այն նորից մեծացավ և դարձավ նախկին իր մեծ չափսը: Ես և հայրիկը գնացինք քնելու: Ես երբ արթնացա աչքերիս չհավատացի, որովհետև այն դարձել է այն հին սեղանը:

«Էմիլը Լյոնենբերգայից» -Աստրիդ Լինդգրեն

Ուսումնական գարուն նախագծի ժամանակ ես կարդացել եմ Աստրիդ Լինդգրենի Էմիլը Լյոնենբերգայից պատմվածքը: Այդ պատմվածքը շատ լավն էր և ծիծաղելու: Պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Էմիլը չարաճճի երեխա էր: Լյոնեբերգացի Էմիլը Լյոնեբերգայում ապրող մի փոքրիկ, աշխույժ ու համառ տղա էր: Նա որևէ արկած էր ստեղծում ամեն անգամ:

Այդ պատմվածքը շատ հետաքրքիր էր:

Առաջադրանքներ դասարանում և տանը

  1. Բառերից անջատի´ր նախածանցները:

Վեր հանել, դժ բախտ, ան հնար, չ կամ, չ գալ, դժ գոհ, ան հեռատես, արտա բյուջե, ներ մուծել:

  • Պարզ բառերին արմատներ ավելացրո´ւ և ստացի´ր բարդ բառեր:

Շնաձուկ, գինեգործ, բուսակեր, հուսահատ, լուսամուտ, կեսօր:

3. Գրի´ր բառերի առաջին արմատները չհնչյունափոխված ձևով և որոշի´ր, թե բառերում ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝լուսամուտ- լուս-լույս

Լուսամուտ- լուս-լույս, այգեպան-այգե-այգի , սիրահար –սիր-սեր, առվակ- առ-առու, գոտեպնդել –գոտե-գոտի, մթնել –մթ-մութ, հուսահատություն –հուս -հույս, ընկուզենի- ընկուզ-ընկույզ ,  գրող –գր-գիր, Էջմիածին –էջ-իջնել :

  • Առանձնացրո´ւ գոյականները:

, աշխատանք, հիշողություն, մազերից, հոգիներին, , , , , գեղեցկություն, գրիչով, խոսքով, , վազքով, սեղանում, անտառում, , , , խոսքում, , տնտեսուհի,:

Աշխատելով  գեղեցիկ դանդաղ մեղմորեն խոսելով վազելով  խոսում գոռում մեծանում վերադառնալով  հաճելի

5. Բառերը բաժանի´ր արմատների, ածանցների: Չմոռանա´ս հոդակապը:

Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր

Դասացուցակ= Դաս+ա+ցուցակ, չտես= չը+տես, մարդակեր= մարդ+ա+կեր, յուղոտ= յուղ+ոտ, հացաման= հաց+ա+ման, ամանեղեն= աման+ե+ղեն, լուսավոր= լուս+ա+վոր, լուսամուտ= լուս+ա+մուտ, անտեսանելի= անտես+անելի, խոշորացույց= խոշոր+ա+ցույց, ցուցամատ= ցուց+ա+մատ, դռնակ= դռ+նակ, լավություն= լավ+ություն, անհոգնել= ան+հոգնել, դժգոհ= դժ+գոհ, քարոտ= քար+ոտ, պարսկուհի= պարսկ+ուհի, հայուհի= հայ+ուհի, Վրաստան= Վրա+ստան:

  • Ա խմբի բառերին միացրո´ւ Բ խմբի ածանցները և ստացի´ր նոր բառեր:

Ա. Հացեղեն, հայաստան, հնդկուհի, հոտային, դժգոհ, գարնան

Բ. Եղեն, ան(նախածանց), դժ(նախածանց), ային, ստան, ուհի

  • Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ,)

Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու աղտով էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուխտը  թանկ է բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

  • Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի՛ր:

Թախտ, զմրուխտ, նախշուն,  ճամփորդ, ճեղք, կողպեք, գաղտնիք, ճամփորդել,սանդուղք,  վախկոտ, տախտակ, եղբայր, նուրբ, երփներանգ, համբուրել:

Եղբայրս մի փոքրիկ գաղտնիք ուներ։ Նա մի անգամ գողացել էր պապիկիս այգու սանդուղքը և գնացել բախչագողի։ Բայց նա այնքան վախկոտ էր, որ երբ լսել էր հարևանի շների հաչոցը, նա ճեղքելով այգու պարսպի տախտակները՝ փախել էր այնտեղից։ Առավոտյան պապիկս իր թախտին նստած հասկացավ, որ նա խախտել էր մեր տան օրենքները։

Գարունը սիրող շուն

Շունը սպասում էր գարնանը որովհետև նա չէր համբերում թե երբ են իրեն տանելու ման տալու, որովհետև նա կարող էր գնալ ման գալու, բայց նրան ծածկում էր ձյունը: Նա երկու ամիս սպասեց և ձյուն չկար :

Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը

images (1)

Ես շատ ուշ հասկացա, թե նա որտեղից էր եկել: Փոքրիկ իշխանն անընդհատ հարցեր էր տալիս, իսկ իմ հարցերը կարծես չէր լսում: Ինձ համար ամեն ինչ հետզհետե պարզ դարձավ պատահական և հենց այնպես ասված նրա խոսքերից: Այսպես, երբ փոքրիկ իշխանն առաջին անգամ տեսավ իմ ինքնաթիռը, հարցրեց ինձ.

— Սա ի՞նչ առարկա է:

— Սա առարկա չէ: Սա թռչում է: Սա ինքնաթիռ է: Իմ ինքնաթիռը:

Եվ ես հպարտ-հպարտ հասկացրի նրան, որ թռչել գիտեմ:

— Ո՞նց թե,- բացականչեց նա,- դու երկնքի՞ց ես իջել:

— Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:

— Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…

Եվ փոքրիկ իշխանն այնքա՜ն գեղեցիկ, այնքան զրնգուն ծիծաղեց, որ տրամադրությունս լրիվ փչացավ: Ես չեմ սիրում երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: Հետո նա ավելացրեց.

— Ուրեմն դու էլ ես երկնքից իջել: Իսկ ո՞ր մոլորակից ես եկել:

Ինձ թվաց, թե ես կռահեցի նրա խորհրդավոր հայտնության գաղտնիքը և, առանց այլևայլության, հարցրի.

— Ուրեմն դու այլ մոլորակի՞ց ես եկել:

Բայց նա չպատասխանեց: Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր՝ հայացքը չկտրելով իմ ինքնաթիռից.

— Հնարավոր չէ. դու սրանով չէիր կարող շատ հեռվից գալ…

Նա ընկավ երազանքների գիրկը, և դա երկար տևեց: Այնուհետև, գրպանից հանելով իմ նկարած գառնուկը, սկսեց խորասուզված հիանալ իր գանձով:

Չեք կարող պատկերացնել, թե որքան ինձ հետաքրքրեց «այլ մոլորակների» մասին նրա կիսախոստովանությունը: Եվ ես փորձեցի որքան հնարավոր է շատ բան իմանալ:

— Որտեղի՞ց ես եկել, սիրելի՛ մանչուկ: Որտե՞ղ է քո տունը: Ո՞ւր ես ուզում տանել իմ գառնուկին: Երկար ու լուռ մտորելուց հետո նա պատասխանեց.

— Լավ արեցիր, որ ինձ արկղ տվիր. գիշերներն իմ գառնուկը հենց նրա մեջ էլ կքնի:

— Դե իհարկե՛: Եվ եթե դեմ չես, քեզ կտամ նաև մի պարան, որպեսզի ցերեկվա ժամերին նրան կապես։Ցից էլ կտամ:

— Նրան կապե՞մ… Դու էլ հո չասի՜ր:

— Ախր, եթե չկապես, գառնուկը  կարող է գնալ՝ ուր խելքին փչի, ու մի տեղ կկորչի…

Եվ իմ բարեկամը նորից զրնգուն ծիծաղեց.

— Բայց ո՞ւր կարող է գնալ:

— Ուր խելքին փչի: Կգնա ուղիղ, մինչև…

Փոքրիկ իշխանը լուրջ տեսքով ընդհատեց ինձ.

— Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:

Նա կարծես մի քիչ տխրեց, հետո շարունակեց.

— Եթե անընդհատ ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա…

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: Դարձավ, խորհրդավոր, գաղտնիք, փորձեց։
  2. Ի՞նչ է նշանակում անընդհատ բառը.

ա/ չընդհատվող+

բ/ ընդհանուր

գ/ընդհանրապես

դ/ հատ-հատ

  1. Դու՛րս գրիր թավ և ընդգծված բառերի հականիշները.
    Թավ-նուրբ, բարակ, պարզ-բարդ, գեղեցիկ-տգեղ, երկար-կարճ, ուղիղ-ծուռ։
  2. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը:

ա/ մեղմորեն – ածանցավոր

բ/ ինքնաթիռ — բարդ

գ/ մանչուկ — ածանցավոր

դ/ տուն – ածանցավոր:

  1. Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի.

ա/ հարց-հարցեր

բ/ նկար-նկարներ

գ/ գառ-գառեր

դ/ մոլորակ-մոլորակներ

  1. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:

Ո՞րն  է  սխալ.

ա/երկար — ածական

բ/ մոլորակ – գոյական

գ/ ինքնաթիռ – գոյական

դ/ փոքրիկ — թվական

  1. Դու՛րս գրիր տեքստի մեջ փակագծերում  առնված   բայերը  և   դի՛ր անհրաժեշտ ձևով (համապատասխանե-ցրո՛ւ տեքստին):

Տեսնել-տեսավ

Ընկնել-ընկավ

Կապել-կապես

Տխրել-տխրեց

  1. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր:
ենթակա-նա

ստորոգյալ-օրորում էր

  1. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական  նախադասություն:
    Հարցական-Ո՞րտեղ է քո տունը։ Բացականչական- -Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է։
  2. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրո՛ւ :

Ես չեմ սիրում, երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում։

  1. Դո՛ւրս գրիր փոքրիկ իշխանի ծիծաղը բնութագրող բառերը:
    Գեղեցիկ, զրնգուն:
  2. Ինչո՞ւ հեղինակի տրամադրությունը փչացավ.

ա/ ինքնաթիռը գեղեցիկ չէր նկարել

բ/նա չէր սիրում, որ իր ձախորդություններին անլուրջ էին վերաբերվում+

գ/ փոքրիկ իշխանը իր նկարած ինքնաթիռը չէր հավանել

դ/փոքրիկ իշխանը չհրավիրեց իր մոլորակ

  1. Փոքրիկ իշխանը ի՞նչ հարցրեց, երբ առաջին անգամ տեսավ ինքնաթիռը.
    — Սա ի՞նչ առարկա է:
  2. Հեղինակի կարծիքով ̀ ո՞ւր կարող էր գնալ գառնուկը.
    սար գնալ
  3. Բացատրի՛ր «Ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա» միտքը: անվերջ չես կարող վազել կամ քայլել

Իմ մոլորակը, որը կոչվում է Բի

Իմ մոլորակը իմ սենյակի չափ է, և նա կոչվում է Բի: Այն կապույտ գույն է,

և գազից է: Նրա ամենա ամենա ամենա մեջտեղը տաս լիտր ջուր կա և այնտեղ կան ծակեր, որից թունավոր օդ է դուրս գալիս, այսինքն այնտեղի մարդիկ կարող են ապրել: Բի մոլորակը գտնվում է Լուսնից 160000 կմ դեպի հյուսիս:

այնտեղ կան կանաչ թռչող խոզեր և մեծ սարդանման դինոզավրեր:Եվ ով կանաչ թռչող խոզի միսը ուտի նա կունենա թռչելու թևեր: