- Բացատրի՛ր եղեգնուտ-Եղեգով պատված տեղ՝ վայր, բոշա-Մուրացկան, չոլեչոլ-անապատից անապատ, շուշաբանդ-ապակուց պատ, նաժիշտ-ծառա, խարդախություն- Որևէ անպետք նյութ այլ նյութի հետ խառնելը:, ուռկան-Ձուկ որսալու ցանցահյուս, ընծա-նվեր, ճարահատյալ-ճարը կտրած, եղելություն-դեպք, բառերը:
- Թագավոր-ավոր, թագուհի-ուհի, խարդախություն-ություն բառերն ածանցավոր բառեր են: Առանձնացրո՛ւ ածանցները արմատներից:
- Հեքիաթի ամեն մասի համար 2 երկու հարց մտածի՛ր:1-մաս , Ինչու թագավորի որդին չէր ամուսնանում, հնարավոր է քարից մարդ շինել: 2-մաս Ինչու բոշան խեղդեց եղեգնուհուն, Ինչու որդին չհավատաց: 3-մաս Ինչ ձուկ որսացին, Բոշան ձկանը ինչ արեց, : 4-մաս Ինչ եղավ կորած փշի հետ, Բոշան ինչպես վարվեց ծառի հետ: 5-մաս Ինչ կերան պառավի տանը: Իսկ կաքավը ինչպես խորովվեց :
- Հեհիաթի մասերը վերնագրի՛ր: 1-մաս Եղեգնուհու ծնվելը, 2-մաս Եղեգնուհու խեղդվելը, 3-մաս Թագավորական ձկնորսություն, 4-մաս Պառավի դուստրը, 5-մաս Բարին այստեղ չարն այնտեղ:
- Ուռկան-ուռկաններ, ձուկ-ձկներ, ավազան-ավազաններ, ձկնորս-ձկնորսներ բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի:
- Բոշա, շուշաբանդ, մարդիկ, հեշտ, եղեգնուտ բառերի շարքում կա մեկը, որը գոյական չէ. մնացածը հգոյականներ են: Գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր այդ բառը և որոշի՛ր, թե այդ բառն ինչ խոսքի մաս է: հեշտ բառը ածական է:
Рубрика: Մայրենի
Ղ. Աղայանի «Եղեգնուհին» հեքիաթի 4-րդ մասի անծանոթ բառերը։
մշտադալար-միշտ դալար՝ կանաչ,
մշտաբեր-միշտ բերող՝ պտղաբերող,
տաշեղ- փայտը տաշելիս առաջացած մանը շերտեր,
խուփ-ամանի՝ անոթի կափարիչ, կափույր,
բղուղ-կճուճ,
կանուխ-վաղ առավոտյան, առավոտ շուտ,
ջահրա-ճախարակ-մանելու հասարակ գործիք, որ շարժման մեջ է դրվում ձեռքով կամ ոտքով,
հողեղեն-մարդ, հողից ստեղծված,
Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը (հատված 3)
Հինգերորդ օրը բացահայտեցի փոքրիկ իշխանի կյանքից ևս մի գա□տնիք, ու դարձյալ գառնուկի շնորհիվ: Առանց որևէ նախաբանի, նա ինձ մի անսպասելի հարց տվեց, որը, երևի, երկար մտորումների արդյունք էր:
— Եթե գառնուկը թփեր է ուտում, ուրեմն ծաղիկներ է՞լ (ուտել):
— Ոչխարն ուտում է ամեն ինչ:
— Հա՞, նույնիսկ փշո՞տ ծաղիկներ:
— Բա փշերն ինչի՞ համար են:
Ես չգիտեի: Այդ պահին ես շատ էի զբաղված. փորձում էի դուրս քաշել շարժիչի մեջ լռված հեղույսը: Եվ շատ անհանգիստ էի, որովհետև օդանավիս անսարքությունն ավելի ու ավելի վտանգավոր էր դառնում, իսկ օր օրի պակասող խմելու ջուրը նշան էր, որ վեր□ը լավ չի լինելու:
— Բա փշերն ինչի՞ համար են:
Փոքրիկ իշխանն իր տված հարցերը երբեք անպատասխան չէր թողնում:
Փչացած հեղույսի պատճառով տրամադրությունս ընկել էր, և ես հենց այնպես պատասխանեցի.
— Փշերը ոչ մի բանի պետք չեն, փշերի օգնությամբ ծաղիկներն ընդամենը արտահայտում են իրենց չարությունը:
— Ի՜նչ ես ասում…
Եվ փոքր-ինչ լռելուց հետո մի տեսակ հիշաչարությամբ նետեց.
— Չե՛մ հավատում: Ծաղիկները թույլ են: Եվ շատ միամիտ են: Նրանք ամեն կերպ (փորձել) համար□ակ երևալ: Նրանց թվում է, թե իրենց փշերով կարող են բոլորին վախեցնել:
Ես ոչինչ չպատասխանեցի: Այդ պահին միտքս ուրիշ տեղ էր. «Եթե հեղույսը դուրս չեկավ, մուրճով կխփեմ ու ջար□ելով կհանեմ»: Փոքրիկ իշխանը նորից մտքերս իրար խառնեց.
— Եվ դու կարծում ես, թե ծաղիկները…
— Չէ՛, չէ՛: Ես ոչինչ չեմ կարծում: Ես քեզ հենց այնպես ասացի: Հիմա լուրջ գործով եմ զբաղված:
Նա ապշած ինձ նայեց.
— Լուրջ գո՜րծ:
Փոքրիկ իշխանը (նայել) ձեռքիս մուրճին, քսայուղի մեջ թաթախված մատներիս և այն առարկային, որի վրա կռացել էի, և որը նրան չափազանց տգեղ էր թվում:
— Այնպես ես խոսում, կարծես մեծահասակ լինես:
Այդ խոսքերից մի քիչ (ամաչել): Իսկ նա շարունակեց անողոք շեշտով:
— Չեղա՛վ, դու ամեն ինչ շփոթում ես…Դու խառնում ես ամեն ինչ:
Նա իսկապես շատ էր բարկացել: Քամին խաղում էր նրա ոսկեգանգուր մազերի հետ:
— Ես մի մոլորակ գիտեմ որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում: Նա ոչ մի անգամ ծաղկից հոտ չի քաշել: Ոչ մի անգամ աստղերին չի նայել: Երբեք ոչ մեկի չի սիրել: Նա միշտ զբաղված է եղել թվեր գումարելով: Եվ ամբողջ օրը քեզ նման անընդհատ նույն բանն է կրկնում. «Ես լո՜ւրջ մարդ եմ, ես լո՜ւրջ մարդ եմ», և գոռոզությունից փքվում է: Բայց նա մարդ չէ, նա սո՛ւնկ է:
— Ի՞նչ է:
— Սո՛ւնկ է:
Փոքրիկ իշխանը զայրույթից գունատվել էր:
1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
գաղտնիք,
վերևը
համարցակ
ջարդելով
2.Ի՞նչ է նշանակում անհանգիստ բառը.
բ/ անհամբեր
3. Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները.
ա/ վտանգավոր անվտանգ
բ/ չարություն խելոքություն
գ/ թույլ ուժեղ
դ/ տգեղ գեղեցիկ
4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.
գ/ մուրճ- ածանցավոր
5. Տրված գոյականների դիմաց գրի՛ր դրանց հոգնակին.
ա/ ծաղիկ ցաղիկներ
բ/ իշխան իշխաններ
գ/ քամի քամիներ
դ/ փուշ փշեր
6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Սխալ տարբերակն ընդգծի՛ր:
դ/ ոսկեգանգուր-գոյական
7. Դու՛րս գրիր տեքստում փակագծերի մեջ դրված բայերը և դիմացը գրի՛ր անհրաժեշտ ձևերը (համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին):
նայել նայեց
փորձել ___փորձեց_____________________
ամաչել _________ ամաչեց_______________
ուտել ___________ուտում_____________
8.Գտի՛ր տրված նախադասության ենթական և ստորոգյալը:
Քամին խաղում էր նրա ոսկեգանգուր մազերի հետ:
ենթակա _____քամին___________
ստորոգյալ ___________խաղում էր_____
9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
Եթե գառնուկը թփեր է ուտում, ուրեմն ծաղիկներ է՞լ ուտում:
Եվ դու կարծում ես, թե ծաղիկները…
10. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը:
Ես մի մոլորակ գիտեմ, որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում:
11. Տեքստից դու՛րս գրիր Փոքրիկ իշխանին նկարագրող արտահայտությունը:
Ես լո՜ւրջ մարդ եմ, ես լո՜ւրջ մարդ եմ
12. Ինչո՞ւ էր անհանգստացած Փոքրիկ իշխանը.
գ/ որ քամի էր:
13. Հեղինակը Փոքրիկ իշխանի ո՞ր խոսքերից ամաչեց:
որ նա լուրջ մադեր ոչ թե փոկրիկ
14. Փոքրիկ իշխանի կարծիքով ̀ ծաղիկների փշերն ինչի՞ համար են:
նրա անվատգությունը
15.Ինչո՞ւ էր փչացել օդանավի շարժիչը:
որովհետև քամի էր
Ղ. Աղայանի «Եղեգնուհին» հեքիաթի 1-3 մասերի անծանոթ բառերը
մինուճար-միակ միջոց,
աչքադրել-սիրահարվել
կամք-նպատակ կատարելու ունակություն
չոլեչոլ-անապատ
եղեգնուտ-եղեգի անտառ
անմատչելի-Ոչ մատչելի
ընկղմած-Խոր տեղում տեղավորված
աղախիններ-նաժիշտ
այլանդակ-տգեղ
բոշա-պնդերես մուրացկան գնչու
ապարանք-փառահեղ տուն
փարատել-մեղմել վերացնել
ճարահատյալ-միջոցները սպառված
չբանեցրած-չօգտագործած
սաթ-Սատանայի քար
ընծա-նվեր
Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը

Ես շատ ուշ հասկացա, թե նա որտեղից էր եկել: Փոքրիկ իշխանն անընդհատ հարցեր էր տալիս, իսկ իմ հարցերը կարծես չէր լսում: Ինձ համար ամեն ինչ հետզհետե պարզ դարձավ պատահական և հենց այնպես ասված նրա խոսքերից: Այսպես, երբ փոքրիկ իշխանն առաջին անգամ տեսավ իմ ինքնաթիռը, հարցրեց ինձ.
— Սա ի՞նչ առարկա է:
— Սա առարկա չէ: Սա թռչում է: Սա ինքնաթիռ է: Իմ ինքնաթիռը:
Եվ ես հպարտ-հպարտ հասկացրի նրան, որ թռչել գիտեմ:
— Ո՞նց թե,- բացականչեց նա,- դու երկնքի՞ց ես իջել:
— Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:
— Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…
Եվ փոքրիկ իշխանն այնքա՜ն գեղեցիկ, այնքան զրնգուն ծիծաղեց, որ տրամադրությունս լրիվ փչացավ: Ես չեմ սիրում երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: Հետո նա ավելացրեց.
— Ուրեմն դու էլ ես երկնքից իջել: Իսկ ո՞ր մոլորակից ես եկել:
Ինձ թվաց, թե ես կռահեցի նրա խորհրդավոր հայտնության գաղտնիքը և, առանց այլևայլության, հարցրի.
— Ուրեմն դու այլ մոլորակի՞ց ես եկել:
Բայց նա չպատասխանեց: Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր՝ հայացքը չկտրելով իմ ինքնաթիռից.
— Հնարավոր չէ. դու սրանով չէիր կարող շատ հեռվից գալ…
Նա ընկավ երազանքների գիրկը, և դա երկար տևեց: Այնուհետև, գրպանից հանելով իմ նկարած գառնուկը, սկսեց խորասուզված հիանալ իր գանձով:
Չեք կարող պատկերացնել, թե որքան ինձ հետաքրքրեց «այլ մոլորակների» մասին նրա կիսախոստովանությունը: Եվ ես փորձեցի որքան հնարավոր է շատ բան իմանալ:
— Որտեղի՞ց ես եկել, սիրելի՛ մանչուկ: Որտե՞ղ է քո տունը: Ո՞ւր ես ուզում տանել իմ գառնուկին: Երկար ու լուռ մտորելուց հետո նա պատասխանեց.
— Լավ արեցիր, որ ինձ արկղ տվիր. գիշերներն իմ գառնուկը հենց նրա մեջ էլ կքնի:
— Դե իհարկե՛: Եվ եթե դեմ չես, քեզ կտամ նաև մի պարան, որպեսզի ցերեկվա ժամերին նրան կապես։Ցից էլ կտամ:
— Նրան կապե՞մ… Դու էլ հո չասի՜ր:
— Ախր, եթե չկապես, գառնուկը կարող է գնալ՝ ուր խելքին փչի, ու մի տեղ կկորչի…
Եվ իմ բարեկամը նորից զրնգուն ծիծաղեց.
— Բայց ո՞ւր կարող է գնալ:
— Ուր խելքին փչի: Կգնա ուղիղ, մինչև…
Փոքրիկ իշխանը լուրջ տեսքով ընդհատեց ինձ.
— Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:
Նա կարծես մի քիչ տխրեց, հետո շարունակեց.
— Եթե անընդհատ ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա…
- Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: Դարձավ, խորհրդավոր, գաղտնիք, փորձեց։
- Ի՞նչ է նշանակում անընդհատ բառը.
ա/ չընդհատվող+
բ/ ընդհանուր
գ/ընդհանրապես
դ/ հատ-հատ
- Դու՛րս գրիր թավ և ընդգծված բառերի հականիշները.
Թավ-նուրբ, բարակ, պարզ-բարդ, գեղեցիկ-տգեղ, երկար-կարճ, ուղիղ-ծուռ։ - Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը:
ա/ մեղմորեն – ածանցավոր
բ/ ինքնաթիռ — բարդ
գ/ մանչուկ — ածանցավոր
դ/ տուն – ածանցավոր:–
- Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի.
ա/ հարց-հարցեր
բ/ նկար-նկարներ
գ/ գառ-գառեր
դ/ մոլորակ-մոլորակներ
- Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:
Ո՞րն է սխալ.
ա/երկար — ածական
բ/ մոլորակ – գոյական
գ/ ինքնաթիռ – գոյական
դ/ փոքրիկ — թվական–
- Դու՛րս գրիր տեքստի մեջ փակագծերում առնված բայերը և դի՛ր անհրաժեշտ ձևով (համապատասխանե-ցրո՛ւ տեքստին):
Տեսնել-տեսավ
Ընկնել-ընկավ
Կապել-կապես
Տխրել-տխրեց
- Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:
Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր:
ենթակա-նա
ստորոգյալ-օրորում էր
- Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական նախադասություն:
Հարցական-Ո՞րտեղ է քո տունը։ Բացականչական- -Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է։ - Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրո՛ւ :
Ես չեմ սիրում, երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում։
- Դո՛ւրս գրիր փոքրիկ իշխանի ծիծաղը բնութագրող բառերը:
Գեղեցիկ, զրնգուն: - Ինչո՞ւ հեղինակի տրամադրությունը փչացավ.
ա/ ինքնաթիռը գեղեցիկ չէր նկարել
բ/նա չէր սիրում, որ իր ձախորդություններին անլուրջ էին վերաբերվում+
գ/ փոքրիկ իշխանը իր նկարած ինքնաթիռը չէր հավանել
դ/փոքրիկ իշխանը չհրավիրեց իր մոլորակ
- Փոքրիկ իշխանը ի՞նչ հարցրեց, երբ առաջին անգամ տեսավ ինքնաթիռը.
— Սա ի՞նչ առարկա է: - Հեղինակի կարծիքով ̀ ո՞ւր կարող էր գնալ գառնուկը.
սար գնալ - Բացատրի՛ր «Ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա» միտքը: անվերջ չես կարող վազել կամ քայլել
թեստ
Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել: Ճամփորդեց-ճամփորդեց, մի օր էլ հայտնվեց այնպիսի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Տներն այդ երկրում կառուցված էին առանց սուր անկյունների, նրանք կլոր էին: Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհի կո□քին, որտեղով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն որոշեց մի վար□ քաղել և զարդարել իր բաճկոնը: Նա զգուշությամբ ուզում էր պոկել վարդը, որպեսզի մատը չծակի, բայց տեսավ, որ վարդը փուշ չունի, ուրեմն՝ իր մատը չի ծակի: Այդ ժամանակ թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքային պարեկը և ժպտալով հարցրեց Ջովանինոյին.
-Դուք երևի չգիտե՞ք, որ չի կարելի վարդ քաղել:
-Ներեցեք ինձ … ես չմտածեցի, որ…
-Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,- ասաց պարեկը և սկսեց գրել անդորրագիրը:
Ջովանինոն հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրիչը սուր չէ, և խնդրեց ցույց տալ այն:
— Խնդրեմ ,- ասաց պարեկը և մեկնեց գրիչը:
Գրիչը, ինչպես նաև պարեկի թուրը , ամենևին սուր չէին , դրանք բութ էին, բութ:
— Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տար□րինակ է:
Այստեղ ոչ մի սուր բան չկա,- բացատրեց պարեկը:
-Իսկ մե՞խը,- հարցրեց Ջովանինոն,- չէ ՞ որ այն պետք է սուր լինի:
-Մենք մեխ չենք օգտագործում: Մեխի փոխարեն սոսինձ ենք օգտագործում: Իսկ հիմա բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:
Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց.
-Ո՛չ, ո՛չ, ի՞նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում, եթե այդպես է, ես պատրաստ եմ երկու ապտակ ստանալ:
-Բայց մեզ մոտ այդպես է ընդունված. լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, կեսը՝ երկու,- պատասխանեց պարեկը:
-Երկու ապտակ պարեկի՞ն:
-Այո՛:
-Բայց դա իրավացի չէ, այդպես չի կարելի:
-Իհարկե արդարացի չէ. այդպես չի՛ կարելի :
-Իհարկե արդարացի չէ, և որպեսզի այդպես չլինի, ոչ ոք օրենքը չի խախտում: Դե, ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս ան□ամ ավելի զգույշ եղեք:
-Բայց ես չեմ ուզում ձեզ ապտակել:
-Այդ դեպքում ես ստիպված եմ ձեզ առաջարկել լքել մեր երկիրը:
Եվ Ջովանին ստիպված եղավ հեռանալ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Բայց նա երազում էր վերադառնալ այնտեղ և ապրել ամենաօրինակելի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ:
1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
կողքին, վարդ, տարօրինակ, անգամ
2. Փուշ բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստներով կազմի՛ր մեկական նախադասություն:
Վարդը փուշ ունի, իսկ վարդակակաչը՝ ոչ: Նրանք իմ աչկի փուշն են դառձել:
3. Ի՞նչ է նշանակում պուրակ բառը:
գ/ զբոսայգի
4. Տեքսից դուրս գրի՛ր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով ըստ կազմության դրանց տեսակը:
որտեղ — մատ —
քաղաքային — գրիչ —
5. Տեքստում ընդգծված նախադասությունից առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրիր երկու գոյական, մեկ ածական, մեկ բայ:
տուն երկիր կլոր սուր կառուցել
6. Կազմի՛ր տրված բայերի ուղիղ ձևերը:
ա/ճամփորդեց — ճանափարհորդել
բ/պետք է վճարեք — պետք է վճարել
գ/ասաց—ասել
դ/երազում էր—երազել էրփ
7. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————
8. Լրացրո՛ւ առած-ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից.
ա/Ինձ համար արա, քեզ համար——————————:
բ/Խաչն իմն է ———————— ես գիտեմ:
գ/Փողոցում ———————— փողոցում էլ կկորցնես:
դ/—————— գործը վաղվան չեն թողնի:
զորությունը, սովորիր, գտածը, այսօրվա
9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց.
10. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Հողից վերև՝
Փոքրիկ արև,
Վրան՝ հազար
Սերմ ու տերև:
————արևածաղիկ———————
11. Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական:
Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց:
բերան
12. Ինչպիսի՞ երկրում էր հայտնվել Ջովանինոն:
Երկրում՝ որտեղ ոչ մի սուր բան չկար:
13.Ի՞նչ տուգանք նշանակեց պարեկը: Նմանատիպ մի տուգանք էլ դու մտածի՛ր:
Երկու ապտակ տալ պարեկին: Երկու օր առանց ջրի
14. Ինչո՞ւ էր ստիպված Ջովանինոն լքել այդ երկիրը.
գ/որովհետև խախտեց այդ երկրի օրենքը
15. Կուզեի՞ր Ջովանինոյին հետ գնալ այդ երկիր:
ոչ
Թեստ, Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի. Փոքրիկ իշխանը (հատված)

Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում: Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին: Երբեք նրանք չեն ասի. «Իսկ ինչպիսի՞ ձայն ունի նա: Ինչպիսի՞ խաղեր է սիրում խաղալ: Թիթեռներ բռնո՞ւմ է, թե՞ ոչ»: Նրանք հարցնում են. «Քանի՞ տարեկան է նա: Քանի՞ եղ□այր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը»: Եվ դրանից հետո երևակայում են, թե ճանաչեցին մարդուն: Երբ մեծահասակներին ասում ես՝ «Ես տեսա վարդագույն աղյուսից մի տուն, որի պատուհանին խորդենի կար, իսկ կտուրին՝ աղավնիներ», նրանք երբեք չեն պատկերացնում այդ տունը: Նրանց պետք է ասել. «Ես տեսա մի տուն, որ արժե հար□ուր հազար ֆրանկ»: Եվ միայն այդ ժամանակ նրանք կբացականչեն. «Ինչպիսի՜ գեղեցկություն»: Ճիշտ այդպես, եթե նրանց ասես. «Ահա ձեզ ապացույցներ, որ, իրոք, Փոքրիկ իշխանը եղել է, որ նա շատ, շատ լավն էր, ծիծաղում էր և շատ էր ուզում գառնուկ ունենալ. իսկ ով ուզում է գառնուկ ունենալ, նա անպայման գոյություն է ունեցել»: Եթե այսպես ասես, նրանք միայն ուսերը կթոթվեն ու ձեզ կնայեն այնպես, ինչպես կնայեին մի անգետ մանկիկի: Բայց եթե նրանց ասես՝ «Նա թռել եկել էր մի մոլորակից, որը կոչվում է № 612», դա նրանց կհամոզի, և նրանք քեզ այլևս չեն ձանձրացնի հարցերով: Ի՜նչ կարող ես անել, այդպես են մեծահասակները: Չարժե նրանցից նեղանալ: Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն:
Բայց մենք (հասկանալ), թե ինչ բան է կյանքը, և ինչ խոսք, ծիծաղում ենք համարների ու թվերի վրա: Ես այս պատմվա□քը սիրով մի կախարդական հեք□աթի նման կպատմեի: Ես կուզեի սկսել այսպես. «Կար-չկար մի գեղեցիկ իշխան կար: Նա ապրում էր մի մոլորակի վրա, որը իրենից մի քիչ էր մեծ, և նա սրտակից բարեկամ չուներ…»: Նրանք, ովքեր (ճանաչել) կյանքը, կզգային, որ սա զուտ ճշմարտություն է: Ես ամենևին էլ չեմ ուզում որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար: Իմ սիրտը ցավից ճմլվում է, երբ ես (հիշել) իմ փոքրիկ բարեկամին, և ինձ համար հեշտ չէ նրա մասին պատմելը: Արդեն վեց տարի է անցել այն օրից, ինչ նա և իր գառնուկը հեռացել են ինձանից: Ես նրա մասին ուզում եմ պատմել, որպեսզի չմոռանամ նրան: Շատ տխուր բան է, երբ բարեկամներին մոռանում են: Բոլորը չէ, որ բարեկամ ունեն: Եվ ես (վախենալ), թե կդառնամ մեծահասակների նման, իսկ նրանք թվերից բացի ոչնչով չեն հետաքրքրվում:
- Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
- եղբայր
- հեքիաթ ____________________________
- հարյուր
- պատմվածքը ___________________
2.Ի՞նչ է նշանակում երևակայել բառը.
ա/ պատկերացնել
բ/ շինել
գ/ պատրաստել
դ/ կառուցել
- Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները.
Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները.
ա/ գեղեցիկ __սիրուն_______________
բ/ շատ _____________լիքը______
գ/կախարդական _____արտասովոր_______________
դ/ մեծ __խոշոր___________________
Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.
ա/ սիրտ – պարզ
բ/ բարեկամ — բարդ
գ/ գեղեցկություն – պարզ
դ/ անգետ — ածանցավոր
- Տեքստում հանդիպող հետևյալ բառերից ո՞րն է գործածված եզակի թվով.
ա/ խաղեր
բ/ պատուհաններ
գ/ թվեր
դ/ իշխան
- Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.
ա/ գեղեցիկ — ածական
բ/ տխուր — գոյական
գ/ գառնուկ — գոյական
դ/ մոլորակ – գոյական
- Փակագծերում նշված բայերը համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին:
- հասկանալ ____________հասկանում ենք______
- ճանաչել _______________ճանաչում են___
- հիշել________________հիշում եմ__
- _վախենալ __________վախենում եմ______
- 8. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:
Իշխանիկը ապրում էր մի փոքրիկ մոլորակի վրա:
ենթակա __իշխանիկը___________
ստորոգյալ _________ապրում էր_____
- Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
__ Քանի՞ եղբայր ունի: ___________________________________________________________________________
Երբ նրանց պատմում ես, որ դու նոր բարեկամ ես ձեռք բերել, նրանք երբեք չեն հարցնում ամենագլխավորի մասին: ___________________________________________________________________________
- Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան: Լրացրու՛:
Ես ամենևին էլ չեմ ուզում, որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար:
- Ի՞նչ են շատ սիրում մեծահասակները:
_____ Մեծահասակները թվեր շատ են սիրում: _____________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________
- Ի՞նչ էին հարցնում մեծահասակները նոր բարեկամի մասին:
_ Քանի՞ տարեկան է նա: Քանի՞ եղբայր ունի: Քաշն ինչքա՞ն է: Ինչքա՞ն է վաստակում նրա հայրը: _________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
- Ինչո՞ւ Փոքրիկ իշխանի մասին պատմելը հեշտ չէր.
ա/ հեղինակը մանրամասները չէր հիշում
բ/ արդեն վեց տարի էր անցել, ինչ նա և գառնուկը հեռացել էին
գ/ բարեկամներին շուտ էին մոռանում
դ/ հեղինակի սիրտը ճմլվում էր
- Ինչո՞ւ էր հեղինակը վախենում մեծահասակների նման դառնալուց.
ա/ ճիշտ հարցեր էին տալիս
բ/ ծիծաղում էին համարների և թվերի վրա
գ/մեծահասակները թվերից բացի ոչնչով չէին հետաքրքրվում
դ/ մեծահասակները շատ բարեկամներ ունեին
- Դու՛րս գրիր այն հատվածը, որտեղ գրված է, որ երեխաները պետք է հասկանան և ներեն մեծերին:
_ Երեխաները մեծահասակների նկատմամբ պետք է ներողամիտ լինեն: _________________________________________________________________________________
Թե ինչպես կապիկները ճամփորդեցին
1.կենդանաբանական
ճամփա
ճամփորդում
կեսօր
Ընձուղտ
տարօրինակ
ընձուղտ
ճամփորդում
2.կեսօր-Կես+oր/բարդ/
ձանձրալի-ձանձր+ալի/ածանցավոր/
արևամուտ-արև+ա +մուտ/բարդ/
աշխարհ-պարզ
ճանապարհորդ-ճանապարհ+որդ/ածանցավոր/
3.Կենդանաբանական այգու կապիկները ճամփորդեցին:
ա. ենթակա-կապիկները
ստորոգյալ-ճամփորդեցին
բ. Կպիկները ճամփորդեցին:
գ.
Լույսն արագ անջատվեց:
Աննան գեղեցիկ նվագում է:
Աստղերը շողշողում են և լուսավորում երկինքը:
4. այգի-Որթոց ,վազնուտ, ռազ 2. Զբոսայգի, պուրակ
ճանապարհ-ճամբա, ճամփա, ուղի. շավիղ, կածան, արահետ, նրբուղի
արևամուտ-Մայրամուտ, վերջալույս, իրիկնամուտ, իրիկնալույս
5.տարօրինակ-սովորական, բնական
գիշեր-ցերեկ
նույն-այլ, տարբեր
դուրս գալ— ներս գալ
6.մեծ, տարօրինակ, ձանձրալի
7.Ես համամիտ չեմ կապիկների հետ, կարծում եմ, որ աշխարհը շատ գունեղ ու հետաքրքիր կարող է լինել, եթե ինքներս այն դարձնենք այդպիսին:
Մոծակն ու մրջյունը 2
2.Առակը մեզ սովորեցնում է լինել աշխատասեր և հույսը չդնել մյուսների վրա:
3.գիժ-Խենթ, Խելագար
ժիր-շխույժ, վառվռուն, թռվռան, թռվռուն, առույգ, արագաշարժ, ճարպիկ
շեն-Բազմամարդ, մարդաբնակ: 2. Արդյունաբեր, բարելից: 3. (փխբ.) Կենդանւի, կանգուն: 4. Զվարթ, ուրախ, շենշող
թշվառ-Խեղճ, ողորմելի, չարքաշ, թշվառական, դժբախտ, անբախտ, տարաբախտ
թուխ-Թխաթույր, թխորակ, թխագույն, թյուրաթուխ, մթագույն, լուրթ
ամբար-Շտեմարան, պահեստ, պահեստատեղ, պահեստարան, համբարանոց
սուգ անել-սգալ, Ողբալ, լալ, կոծել, արտասվել, հեծեծալ, հառաչել, ցավել
պաղել-Սառչել, մրսել, ցրտահարվել, մեշել
դալկանալ-Դեղնել, գունատվել, դժգունել, դժգունանալ, տժգունել
3.ժիր-ծույլ, թմրած
սուսիկ-փուսիկ-շատախոս
աշխույժ-ալարկոտ ,դանդաղաշարժ, թույլ, հոգնած
ծույլ— աշխատասեր
լիքը— դատարկ
ուրախ— տխուր
առողջ— հիվանդ
5. գոյական-մոծակ, մրջյուն, ամբար, աշխարհ, դուռ, ճանապարh, թև, արև, սեղան, այգի
ածական-ուրախ, ծույլ, առողջ, աշխույժ, թուխ , թշվառ, Ճահճոտ,
Ճոխ , Դառը ,սառը