Հայոց լեզու 5 գրքից գրի՛ր 82, 83, 85, 86 վարժություններ

82.վարժություն

Ա) նկար, գլուխ հինգ ուրախ փետուր, շյուղ գրպան քաղաք անուն

Բ)Որախություն փետրագանդակ նորություն երկրամտություն շաբաթական օրացույց գլխակորորույս։

83.վարժություն

Ա խմբում պարզ բառեր են, որովհետև ունեն մեկ արմատ

Բ խմբում բաղադրյալ բառեր են, որովհետև բաժանվում են բաղադրիչների

85.վարժություն

Այն բառերը, որոնց մեջ հնարավոր չէ առանձնացնել բառ կազմող իմաստակիր մասեր, պարզ բառեր են օրինակ՝ ծով, նկար, շուն։

Այն բառերը, որոնք հնարավուր է բաժանել բառ կազմող իմաստակիր մասերի, բաղադրյալ բառերն են , օրինակ՝ հեռախոս֊հեռ+ա+խոս, բարկություն ֊ բարկ +ություն, սանամերիկ ֊ սան+ա+մեր+իկ, անպակաս ֊ ան+պակաս։

86.վարժություն

կտցաձև կտցահարել կտցաչափ։ կտուց

կտցաձև ֊ կտուցի ձևով

կտցահարել ֊ կտուցով խփել

կտցաչափ ֊ կտուցի չափսը

ուղղագրություն ուղղագիծ ուղղամիտ ուղղություն։ ուղղիղ

ուղղագրություն ֊ ճիշտ գրելու օրենք

ուղղագիծ ֊ ուղղիղ գիծ

ուղղամիտ ֊ չպոխվող միտք

ուղղություն ֊ ճշտություն

Ողղեկից ուղևոր ուղեմոլոր։ճանապարհ

ուղղեկից ֊ Մեկի ուղևորության ընկեր

ուղևոր ֊ ուղղեկից ֊ Մեկի ուղևորության ընկերը բացի վարորդից

ուղեմոլոր ֊ ճանապարհից շեղված

Մաթեմատիկայի Ընտրության գործնեություն

1.Արկղում կա 8 կարմիր, 9 կանաչ և 10 կապույտ գույնի գնդակներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդակ պետք է հանել արկղից, որ նրանց մեջ լինի որևէ երկու գույնից գոնե 2-ական գնդակ։
1) 4 2) 6 3) 13 4) այլ պատասխան

2. Էլեկտրոնային ժամացույցը ցույց է տալիս ժամը և րոպեն (օրինակ՝ 02 ։ 21)։ Օրվա ընթացքում քանի՞ անգամ է ժամացույցի ցույց տված թվանշանները համընկնում 2021 թվի թվանշանների հետ ( 1 հատ՝ 0, 1 հատ՝ 1, 2 հատ՝ 2 ):
1) 9 2) 10 3) 12 4) այլ պատասխան

3. 3, 5, 9, 17, 33, …, …, թվերը գրված են որոշակի օրինաչափությամբ։ Գտնել 33-ից հետո գրված հաջորդ երկու թվերի գումարը։
1) 188 2) 194 3) 198 4) այլ պատասխան

4.Եթե մտապահված թվի եռապատիկից հանենք 8 և ստացված թիվը բաժանենք 5-ի, ապա կստանանք 14։ Գտնել մտապահված թվի թվանշանների գումարը։
1) 8 2) 10 3) 11 4) 12
5.Արամը գումարեց ընթացիք շաբաթվա շաբաթ և կիրակի օրերի ամսաթվերը և ստացավ՝ 27։ Ի՞նչ կստանար Արամը, եթե գումարեր այդ շաբաթվա մնացած օրերի ամսաթվերը։
1) 48 2) 50 3) 53 4) 55

6.AB հատվածի վրա C կետը նշված է այպես, որ BC հատվածը 2 անգամ մեծ է AC
հատվածից։ A կետի և BC հատվածի միջնակետի հեռավորությունը 14 սմ է։ Քանի՞ միլիմետր է B կետի և AC հատվածի միջնակետի հեռավորությունը։

14×2=28սմ

28սմ=280մմ

7.Անին համարակալեց մաթեմատիկայի տետրի էջերը՝ օգտագործելով 183 թվանշան։ Քանի՞թերթ ունի Անիի տետրը։

183:2=92

Պատ․՝ 92թերթ

8.Իրարից տարբեր և հորիզոնական շերտերից կազմված քանի՞ եռագույն դրոշ կարելի է կարել 3 տարբեր գույնի կտորներից։

1

9.Երեք թվերի գումարը առաջին թվից մեծ է 26-ով, երկրորդից՝ 34-ով, երրորդից՝ 42-ով։ Գտեք այդ թվերի գումարը։

10. Վարդանը գրատախտակին գրված թիվը փոխում է հետևյալ կերպ՝ եթե թիվը բաժանվում է 3-ի՝ թվից հանում է 1, եթե 3-ի բաժանելիս մնացորդում 1 է ստացվում՝թվին գումարում է 2, իսկ եթե 3-ի բաժանելիս մնացորդում 2 է ստացվում՝ թվից հանում է 2։ Գրատախտակին գրված է 100 թիվը։ Ի՞նչ թիվ կստանա Վարդանը 15 քայլից հետո։

Հայոց լեզու 5 գրքի 77, 78, 79, 80, 81  վարժությունները:

Վարժություն.77

Մոր քույրը ֊ Մորաքույր

Դարպասը պահող ֊ Դարպասապահ

Ժամանակը ցույց տվող ֊ Ժամացույց

Ջրի աման ֊ ջրաման

Գաղտնիք պահող ֊ գաղտնապահ

Նավ վարող ֊ նավավար

Ծաղկի թերթիկ ֊ Ծաղկաթերթիկ

Արագ վազով ֊ Արագավազ

Ամենից մեծ ֊ ամենամեծ

Պոչ Չունեցող֊Անպոչ

Անուշ Համ ունեցող ֊ անուշահամ

Քարով շինված ֊ քարաշեն

Կին բժիշկ ֊ բժշկուհի

Բալի ծառ ֊ Բալենի

Վարժություն.78

Բարի սիրտ ունեցող ֊ բարեսիրտ

Խիղճ չունեցող ֊ անխիղճ

Բարձր ձայնով ֊ բարձրաձայն

Միշտ ժպտուն ֊ ժպտաերես

Գանձը պահելու տեղ ֊ Գանձարան

Կապույտ աչքերով ֊ Կապույտաչյա

Արքայի որդի ֊ արքայորդի

Հույների երկիր ֊ հունաստան

Փոքր էշ ֊ իշուկ

ծաղիկնրով զարդարված ֊ ծաղկազարդ

Քաղաքում ապրող ֊ Քաղաքացի

Հայերի երկիր ֊ Հայաստան

Վարժություն.79

ավետիս բերող ֊ ավետաբեր

Արագ ընթացող ֊ արագընթաց

Բաժակ ձեռքին արտասանվող ճառ ֊ Բաժակաճառ

Վեպ գրող ֊ վիպասան

Բառարան գրող ֊ բառառանագիր

արտասահմանում ապրող մարդ ֊ արտասահմանցի

Բույսերի մասին գիտություն ֊ բուսաբանություն

Վարժություն.80

Հականիշ=Հակա(հակառակ)+նիշ

Բանջարանոց=բանջար+անոց

Աշակերտ ֊ չի բաժանվում

Աշակերտական ֊ աշակերտ+ական

Տարրական ֊ Տարր+ական

Գլխավոր ֊ Գլխ(Գլուխ)+ավոր

Կարմիր֊ չի բաժանվում

Դաշտամուկ֊Դաշտ+ա+մուկ

Հյուր ֊ չի բաժանվում

Հարստություն ֊ հարստ(հարուստ)+ություն

Կերառատ ֊ Կեր+առատ

վտանգ ֊ չի բաժանվում

Վարժություն.81

Ա. մարդ տեր սիրտ կապույտ արքա ծաղիկ կատու բարի։

Բ. Մարդասեր տիրամայր սրտատրոփ կապտավուն արքայական ծաղկել կատվազգի բարերար

Ա տողի բառերը Բ տողի բառերի արմատներն են

Մաթեմատիկայի ընտրություն

  1. Գտնել 18-ի բաժանարարների քանակը։
    3) 6
  2. Մեքենան 1 ժամ 40 րոպեում անցավ 144 կմ։ Այդ ընթացքում մեքենան յուրաքանչյուր
    վայրկյանում քանի՞ մետր էր անցնում։
    2) 24
  3. Դավիթը աստղանիշերը փոխարինեց թվանշաններով այնպես, որ՝ 𝟖 ∗ 𝟗 < ∗ 𝟏𝟎 < ∗ 𝟎𝟎 ։
    Գտնել Դավիթի գրած թվանշաների գումարը:
    1) 17
  4. Գտնել այն երկնիշ թվերի քանակը, որոնց թվանշանների գումարը 3-ի բազմապատիկ է։
    2) 30
    5.Եթե եռանիշ թվի մի թվանշանը ջնջեն, ապա կստացվի 99։ Քանի՞ հատ այդպիսի եռանիշ
    թիվ կա։
    1) 27
  5. Օպերատորը (մուտքագրողը) օրական 6 ժամ աշխատելով, 3 օրում կարող է 54 էջ
    մուտքագրել։ Նա օրական քանի՞ ժամ պետք է աշխատի, որ 8 օրում 120 էջ մուտքագրի։
    3) 5
  6. Գրատախտակին մի տողում գրված է 20 հատ 1 թվանշանը։ Քանի՞ հատ “+” նշան պետք է
    դնել նրանց միջև, որ գումարը ստացվի 200։
    2) 9
  7. 3-ով վերջացող երկնիշ թիվը բազմապատկեցին 45-ով և ստացան 3-ով սկսվող քառանիշ
    թիվ։ Գտնել ստացված քառանիշ թվի թվանշաների գումարը:
    4) 18
  8. Գտնել այն երկնիշ թվերի քանակը, որոնք 2-ով բազմապատկելիս ստացվում է երկնիշ թիվ,
    իսկ 3-ով բազմապատկելիս՝ եռանիշ թիվ։
    4) 16
  9. 4 գրիչի և 3 մատիտի համար վճարեցին 370 դրամ, իսկ նույնպիսի 2 գրիչի և 3 մատիտի
    համար 230 դրամ։ Քանի՞ դրամ պետք է վճարել 7 գրիչի համար։
    1) 490

Տեքստային խնդիրներ

Տեքստային խնդիրներ

Դասարանական առաջադրանքներ․

1. Աննան գնեց 10 տուփ քաղցրավենիք՝ յուրաքանչյուրը 1600դրամով, և 5 միանման տորթ։ Այդ ամենի համար վճարեց 36000 դրամ։ Աննան քանի՞ դրամ վճարեց մեկ տորթի համար։ 1) 10×1600=16000   2)36000-16000=20000   3)20000:5=4000 Պատ.՝4000դր

2. Դահլիճում կա 20 կարգ։ Երբ յուրաքանչյուր կարգում եղած տեղերի քանակը ավելացրին 5-ով, դահլիճի բոլոր տեղերի քանակը դարձավ 540։ Սկզբում քանի՞ տեղ կար յուրաքանչյուր կարգում։  1)540:20=27    2)27-5=22  Պատ.՝22 տեղ

3. Աղջիկը 2 տարեկան է։ Հայրը նրանից մեծ է 30 տարով։ Քանի՞ անգամ է հայրը մեծ աղջկանից։ Հայրն աղջկանից քանի՞ անգամ մեծ կլինի 4 տարի անց։   1) 32:2=16  2)36:6=6    Պատ.՝հիմա 16, հետո 6

4. Մի արտադրամասում կար 53 հաստոց, իսկ մյուսում՝ 12-ով ավելի։ Երկրորդ արտադրամասում ավելացրին ևս 17 հաստոց։ Ընդամենը քանի՞ հաստոց եղավ երկու արտադրամասերում։ Կփոխվի՞ արդյոք հաստոցների այդ քանակը, եթե հաստոցներն ավելացնեն առաջին արտադրամասում։   1)53+12=65  2)65+17=82  3)53+82=135   Պատ.՝135 հաստոց չի փոխվի

Տնային առաջադրանքներ

1 Գրքում կա 532 էջ։ Տղան ամեն օր կարդում է 37 էջ։ Կկարողանա՞  նա կարդալ ամբողջ գիրքը 2 շաբաթում։  1)14×37=518 ոչ

2 Հացի գործարան պետք է տանել 240տ ալյուր։ Բեռնատար մեքենայում տեղավորվում է 3տ ալյուր։ Քանի՞ մեքենա կպահանջվի, եթե յուրաքանչյուր մեքենան կարող  է կատարել 4 ուղերթ։   1)3×4=12   2)240:12=20   Պատ.՝20 մեքենա

A letter to my friend

Dear Ann,

My name is Taron. I am from Yerevan. It is the capital of Armenia. It is very beautiful cyty. I’ve got a small family: Mother, Father and me. My perents are accountants. i am eight. I am a pupil. I like to play computer games. I go in for Karate. it is my hobby. Write about your family ,Ann.

Best wishes, Taron!

1. Այն ի՞նչն է, որ պատկանում է ձեզ, բայց ուրիշներն ավելի շատ են օգտագործում։
անուն

2. Արդյոք աքաղաղը կարո՞ղ է իրեն թռչուն անվանել։
ոչ

3. Այն ի՞նչն է, որ կարելի է պատրաստել, բայց ուտել չի կարելի։
դաս

4. Քառակուսի սեղանի մի անկյունը կտրեցին։ Քանի՞ անկյուն ունի այժմ սեղանը։5

5. Ի՞նչը չի մտնի ամենամեծ կաթսայի մեջ։կափարիչը

6. Տղան աջ ձեռքում բռնել է մեկ կիլոգրամ երկաթ, իսկ ձախում մեկ կիլոգրամ բամբակ։ Ո՞ր ձեռքն է ավելի շատ ծանրաբեռնված։ոչ մեկը

7. Ո՞ր կենդանիներն են միշտ բաց աչքերով քնում։ձուկը

9. Ինչո՞ւ մացառախոզը չի կարող խեղդվել։
փշերը օդ չկա

10. Ո՞րն է ամենաբարձր խոտը։եղեգ

11. Աննան թիվ մտապահեց։ Այդ թվին ավելացրեց 2, հանեց 4, արդյունքը բազմապատկեց 3-ով, ապա բաժանեց 2-ի։ Ստացավ 9։ Ի՞նչ թիվ է մտապահել Աննան։0

12. Սոճու վրա 40 նարինջ էր աճել։ Նրանցից 10-ը հասունացավ ու ցած ընկավ։ Քանի՞ նարինջ մնաց սոճու վրա։սոջու վրա նարինջ չի աջում

13.Կարենն ու Կարինեն միասին քայլեցին 5կմ։ Քանի՞ կիլոմետր քայլեց նրանցից յուրաքանչյուրը։
2500մ

14. Իմ հայրը որդի ունի, բայց ես եղբայր չունեմ։ Այդ ինչպե՞ս։

ես իմ հոր որդին եմ

15. Սոնան 5 տարեկան է, իսկ Սուրենը՝ 7։ Որքա՞ն կլինի նրանց տարիքային տարբերությունը 3 տարի հետո։2

17. Մի ջայլամը թռավ դեպի լճակը 5 րոպեում, իսկ մյուսը՝ 10 րոպեում։ Ո՞ր ջայլամն ավելի արագ թռավ։ջայլամը չի թռնում

Բնական թվեր բազմապատկան տեղափոխական և զուգորդական օրենքները

Բազմապատկման տեղափոխական օրենքը՝

Արտադրիչների տեղերը փոխելիս արտադրյալը չի փոխվում։

Օրինակ՝

87‧33=33‧87=2871

Բազմապատկման զուգորդական օրենքը՝

Երկու թվերի արտադրյալը երրորդ թվով բազմապատկելու արդյունքը կարելի է ստանալ՝ առաջին թիվը երկրորդ և երրորդ թվերի արտադրյալով բազմապատկելով։

Օրինակ՝

(27‧5)‧6=27‧(5 ‧6)=810

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Ստուգե՛ք հավասարությունը՝ կատարելով բազմապատկումը։ (բազմապատկումը կատարի՛ր paint ծրագրում)

  • 87∙9=9∙87=783
  • 25∙33=33∙25=825
  • 192∙16=16∙192=3072
  • 24∙543=543∙24 =13032

2․ Ստուգե՛ք հավասարությունը:

 (բազմապատկումը կատարի՛ր paint ծրագրում)

  • (8∙3) ∙5=8∙(3∙5)=120
  • (2∙18) ∙4=2∙(18∙4)=144
  • 11∙(8∙9)=(11∙8) ∙9=792
  • 27∙(5∙6)=(27∙5) ∙6=810

3. Կիրառելով բազմապատկման զուգորդական օրենքը հաշվել առավել հարմար եղանակով:

  • 3∙4∙5=(3×5)x4=60
  • 25∙4∙7=700
  • 20∙10∙17=3400
  • 38∙24∙5=38×120=4560

4. Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական և զուգորդական օրենքները հաշվել առավել հարմար եղանակով:

4∙25∙138=13800

2∙14∙25∙5=2x5x25x14=3500

6∙4∙5∙20=2400

5. Հաշվե՛ք գումարը՝ գումարումը փոխարինելով բազմապատկումով՝

  • 290+290+290+290+290+290+290+290+290 =290×9=2610
  • 2388+2388+2388=2388×3=7164

6. Գործվածքի՝ 36մ երկարություն ունեցող կտորից կարել են 12միանման թիկնոց։ Քանի՞ մետրգործվածք է անհրաժեշտ 15 այդպիսի թիկնոց կարելու համար։ 1) 36:12=3մ, 2)  3×15=45մ, Պատ.՝ 45մ։ 

Տնային առաջադրանքներ

1 Ստուգե՛ք հավասարությունը՝ կատարելով բազմապատկումը: (բազմապատկումը կատարի՛ր paint ծրագրում)

  • 15∙18=18∙15=270
  • 24∙12=12∙24=288
  • 21∙44=44∙21=924

2 Կիրառելով բազմապատկման զուգորդական օրենքը հաշվել առավել հարմար եղանակով:

  • 72∙6∙0=0
  • 15∙4∙11=660
  • 30‧40‧5=30x5x40=6000
  • 38‧24‧50=38x50x24=45600

3. Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական և զուգորդական օրենքները հաշվել առավել հարմար եղանակով:

  • ●      8∙3∙5=8x5x3=120
  • 11∙2∙30∙5= 11∙2x5x30=6600
  • 17∙8∙4∙5=5x4x8x17=2720

4. Հաշվե՛ք գումարը՝ գումարումը փոխարինելով բազմապատկումով՝

  • 27+27+27+27+27+27+27=27×7=189
  • 104+104+104+104+104+104+104 =7×104=728

Առաջին օրը դպրոցում, Վիլյամ.Ս

Առաջին օրը դպրոցում:                                          Վիլյամ Սարոյան

Առաջին մաս

Ջիմ անունով մի փոքրիկ տղա, բժիշկ Լուի Դևիի անդրանիկ ու միակ որդին, առաջին անգամ դպրոց գնաց: Նրա հայրը ֆրանսիացի էր, քառասնամյա  թիկնեղ մի տղամարդ, որի պատանեկության տարիներն անցել էին աղքատության, ձախորդությունների ու փառամոլ երազանքների մեջ: Ջիմի մայրը մեռել էր տղայի ծնվելու ժամանակ, և միակ կինը, որին մտերիմ էր, շվեդուհի Էմին էր՝ իրենց տնտեսուհին:

Հենց նա էլ Ջիմին տոնական զգեստ հագցրեց ու տարավ դպրոց: Ջիմը սիրում էր Էմիին, բայց դադարեց սիրելուց, որովհետև նա իրեն դպրոց էր տանում: Ջիմն այդպես էլ ասաց նրան: Ամբողջ ճանապարհին նա այդ էր կրկնում:

— Ես քեզ չեմ սիրում,- ասում էր նա,- Էլ չեմ սիրում քեզ:

— Իսկ ես քեզ սիրում եմ,- պատասխանում էր տնտեսուհին:

— Բա էլ ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում:

Նա առաջ էլ էր զբոսնում Էմիի հետ, մի անգամ նույնիսկ կիրակնօրյա ցերեկային համերգ գնացին քաղաքային զբոսայգում, սակայն դպրոց գնալը բոլորովին այլ բան էր:

— Ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում,- ասաց նա:

— Բոլորն էլ պետք է դպրոց գնան,- ասաց տնտեսուհին:

— Իսկ դու գնացե՞լ ես:

— Չէ:

— Բա ես ինչո՞ւ պիտի գնամ:

— Այնտեղ քեզ դուր կգա,- ասաց տնտեսուհին:

Ջիմը մի քանի քայլ լուռ անցավ, բռնած տնտեսուհու ձեռքից:

— Ես քեզ չեմ սիրում,- ասաց նա: — Էլ չեմ սիրում:  

— Իսկ ես քեզ սիրում եմ, ասաց տնտեսուհին:

— Բա էլ ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում, նորից ասաց նա: — Ինչո՞ւ:

Տնտեսուհին հասկանում էր, թե փոքրիկ տղայի համար որքան սարսափելի կարող է լինել առաջին անգամ դպրոց գնալը:

— Այնտեղ քեզ դուր կգա,- ասաց նա: — Դու երևի երգեր կսովորես ու զանազան խաղեր կխաղաս:

— Չեմ ուզում,- ասաց Ջիմը:

— Ես ամեն օր կգամ քո ետևից,- ասաց տնտեսուհին:

— Ես քեզ չեմ սիրում,- կրկնեց տղան:

Տնտեսուհու սիրտը ցավում էր, որ տղան պետք է դպրոց գնա, բայց ինչ արած, նա պարտավոր էր գնալ:

Դպրոցի շենքը երկուսին էլ մի տեսակ անճոռնի թվաց: Տնտեսուհին իրեն վատ զգաց, և երբ աստիճաններով վերև էին բարձրանում, հանկարծ ուզեց, որ տղան իսկապես դպրոց չգնար: Նախասրահներն ու դասասենյակները վախեցնում էին նրանց, այնտեղից ինչ-որ օտարոտի ու տհաճ հոտ էր գալիս:

Տնօրեն միստր Բարբրը տղային դուր չեկավ: Էմին արհամարհանքով վերաբերեց նրան:

— Ինչպե՞ս է ձեր որդու անունը,- ասաց միստր Բարբրը:

— Սա բժիշկ Լուի Դևիի որդին է,- ասաց Էմին: — Անունը Ջիմ է: Ես բժիշկ Դևիի տանը աշխատում եմ իբրև տնտեսուհի:

— Ջե՞յմս,- ասաց միստր Բարբրը:

— Ոչ, Ջեյմս չէ,-ասաց Էմին: — Պարզապես Ջիմ:

— Շատ լավ,- ասաց միստր Բարբրը: — Իսկ երկրորդ անուն ունի՞:

— Ոչ,- ասաց Էմին: — Նա դեռ շատ փոքր է: Ուղղակի Ջիմ Դևի:

— Շատ լավ,- ասաց միստր Բարբրը: — Մենք նրան կփորձենք առաջին դասարանում: Եթե գլուխ չհանի, կփոխադրենք մանկապարտեզ:

— Բժիշկ Դևին ասաց՝ տալ նրան դպրոցի առաջին դասարան և ոչ թե մանկապարտեզ,- ասաց Էմին:

— Շատ լավ,- ասաց միստր Բարբրը:

Տնտեսուհին հասկանում էր, թե տղան ինչպես էր վախեցած, երբ նստեց աթոռին, դիրեկտորի առաջ, և ջանում էր զգացնել տալ, թե ինքը ինչպես է սիրում նրան և ինչպես է ցավում այս ամենի համար: Նա ուզում էր որևէ քնքուշ խոսք ասել տղային, բայց չգիտեր, թե ինչ: Եվ նա իրեն հպարտ զգաց, տեսնելով, թե Ջիմն ինչպիսի թեթևությամբ ցած թռավ աթոռից ու կանգնեց միստր Բարբրի կողքին, որպեսզի նրա հետ դասարան գնա:

Տուն դառնալիս նա այնպես հպարտ էր տղայով, որ նույնիսկ արտասվեց:

Թիկնեղ — լայնաթիկունք

Փառամոլ — Փառքի հասնելու մոլի ձգտում ունեցող

Օտարոտի – տարօրինակ, օտար

Արհամարհանք – Անարգանք/անհարգանք/

Հպարտ- Իր արժանիքները գիտակցող և բարձր պահող, վեհ

Արտասվել  — լացել

Երկրորդ մաս

Առաջին դասարանի ուսուցչուհի միսս Բիննին բոլորովին չարացած պառավ մի լեդի էր: Դասարանը լիքն էր փոքրիկ տղաներով ու աղջիկներով: Առաջվա պես ինչ-որ օտարոտի ու սրտնեղիչ հոտ էր գալիս: 

Նա լսում էր, թե ոնց է ուսուցչուհին անունները տալիս՝ Չարլզ, Օլվին, Էրնըստ, Նորման, Բետտի, Հաննա, Ջուլիետ, Վիոլա, Պոլլի:

Նա ուշադիր լսում էր, և ահա միսս Բիննին ասաց.

— Հաննա Վինտեր, այդ ի՞նչ ես ծամում:

Ջիմը տեսավ, թե ոնց Հաննա Վինտերը կարմրեց: Հաննա Վինտերն իսկույն դուր եկավ նրան:

— Ծամոն,- ասաց Հաննան:

— Գցիր աղբարկղը:

— Ջիմը տեսավ, թե ոնց փոքրիկ աղջիկը գնաց դեպի դռան մոտի անկյունը, ծամոնը հանեց բերանից ու գցեց աղբարկղը:

Նա լսեց, թե ինչպես միսս Բիննին ասաց.

— Էռնըստ Հասկին, իսկ դու ի՞նչ ես ծամում:

— Ծամոն,- ասաց Էրնըստը:

Էրնըստը իսկույն դուր եկավ Ջիմին:

Նրանք հանդիպեցին դպրոցի բակում, և Էրնըստը զանազան զվարճալի բաներ սովորեցրեց Ջիմին:

Էմին նախասենյակում սպասում էր դասերը վերջանալուն: Նա մռայլ կիտել էր հոնքերը և չարացած էր ամենքի դեմ, մինչև որ տեսավ Ջիմին: Նրան ապշեցրեց, որ տղան բնավ չի փոխվել, որ նա ողջ առողջ է, ոչ ոքի չի սպանել ու չի հաշմել նրան: Դպրոցը և այն ամենը, ինչ կապված էր դրա հետ, մահու չափ վախեցնում էր Էմիին: Նա բռնեց տղայի ձեռքը և դուրս եկավ դպրոցից հպարտ ու բարկացած:

Ջիմն ասաց.

— Հինգ ու մեկը ինչքա՞ն կանի:

— Վեց:

— Երեսիդ մուր քսվեց:

Ընթրիքի ժամանակ հայրը լուռ նստել էր:

— Հինգն ու մեկը ինչքա՞ն կանի,- ասաց տղան:

— Վեց,- ասաց հայրը:

— Երեսիդ մուր քսվեց,- ասաց Ջիմը:

Առավոտյան նա հորից  հինգ սենթ խնդրեց:

— Փողն ինչիդ է հարկավոր,- հարցրեց հայրը:

— Ծամոնի համար,- ասաց տղան:

Երրորդ մաս

Հայրը մի հինգսենթանոց տվեց նրան: Դպրոց գնալիս Ջիմը կանգ առավ միսիս Ռայլի կրպակի մոտ և մի տուփ «Անանուխի» ծամոն առավ:

— Ուզո՞ւմ ես մի հատ,- հարցրեց նա Էմիին:

— Իսկ դու ուզո՞ւմ ես տալ,- ասաց տնտեսուհին:

Ջիմը մտածեց ու ասաց.

— Այո:

— Դու ինձ սիրո՞ւմ ես:

— Սիրում եմ,- ասաց Ջիմը: — Իսկ դո՞ւ ինձ:

— Այո,- ասաց տնտեսուհին: — Դպրոցը քեզ դո՞ւր է գալիս:

Ջիմը հաստատ ասել չէր կարող, միայն գիտեր, որ ծամոնի խաղն իրեն դուր է գալիս: Հաննա Վինտերն էլ: Էրնըստ Հասկինը նույնպես:

— Չգիտեմ,- ասաց նա:

— Երգեր երգո՞ւմ եք,- ասաց տնտեսուհին:

— Չէ, չենք երգում:

— Իսկ խաղեր խաղո՞ւմ եք:

— Խաղում ենք: Միայն ոչ թե դպրոցում, այլ բակում:

Ծամոնի խաղն անչափ դուր էր եկել նրան:

Միսս Բիննին ասաց.

— Ջիմ այդ ի՞նչ ես ծամում:

«Հա-հա-հա»,- մտածեց նա և ասաց.

— Ծամոն:

Նա գնաց դեպի աղբարկղն ու վերադարձավ իր տեղը. Հաննա Վինտերը նայում էր նրան, Էրնըստ Հասկինը նույնպես: Դպրոցում եղածի լավն էլ հենց այդ էր:

Իսկ հետո ավելի ևս լավ եղավ:

— Էրնըստ Հասկին,- բղավեց նա դպրոցի բակում,- այդ ի՞նչ ես ծամում:

— Հում փղի միս,- ասաց Էրնըստը: -Ջիմ Դևի, այդ ի՞նչ ես ծամում: Ջիմմն ուզեց որևէ ծիծաղելի բան մտածել, բայց չկարողացավ:

— Ծամոն,- ասաց նա:

Եվ Էրնըստ Հասկինը ավելի բարձր ծիծաղեց, քան Ջիմը, երբ ինքը խոսեց հում փղի մսի մասին:

Ինչ էլ պատասխանեիր. մեկ է, ծիծաղելի էր ստացվում:

Բակից վերադառնալիս Ջիմը նախասրահում տեսավ Հաննա Վինտերին:

— Հաննա Վինտեր,- ասաց նա,- այդ ի՞նչ ես ծամում շարունակ:

Աղջիկը շփոթվեց: Նա ուզում էր մի հաջող սրամիտ պատասխան տալ, այնպես որ երևա, թե որքան հաճելի է, որ Ջիմն իրեն անուն-ազգանունով կանչեց և ծիծաղելի հարց տվեց, տնազելով ուսուցչուհուն, բայց չկարողացավ ոչինչ մտածել, որովհետև արդեն համարյա դասարանի դռանն էին, և նա ժամանակ չունեցավ:

— Տուտտի-ֆրուտտի,- շտապով ասաց նա:

Ջիմին թվաց, թե երբեք այդպիսի հոյակապ խոսք չէր լսել, և ամբողջ օրը կրկնում էր ինքն իրեն:

— Տուտտի-ֆրուտտի,- ասաց նա տնտեսուհուն տան ճամփին:

— Էմի Լարսոն,- ասաց նա,- այդ ի՞նչ եք ծամում:

Ընթրիքի ժամին Ջիմն այդ ամենը պատմեց հորը:

Նա ասաց.

— Չորս կողմ ավազ, մեջը ակ: Էդ ի՞նչ եղավ:

— Չգիտեմ,- ասաց հայրը: — Ի՞նչ է:

— Ավազակ,- ասաց տղան:

Տնտեսուհին հիացած էր:

— Ավազակ,- ասաց Ջիմը: — Տուտտի-ֆրուտտի:

— Իսկ դա ի՞նչ է,- հարցրեց հայրը:

— Ծամոն,- ասաց Ջիմը: — Ծամոնի մի տեսակ, որ ծամում է Հաննա Վինտերը:

— Ո՞վ է այդ Հաննա Վինտերը,- ասաց հայրը:

— Մեր դասարանցի է,- ասաց Ջիմը:

— Օ՜,- ասաց հայրը:

Ընթրիքից հետո Ջիմը պառկեց հատակին, վերցնելով իր կարմրակապտա-դեղնավուն փոքրիկ հոլը, որը պտտեցնելիս բզզում էր: «Ամեն ինչ կարգին է»,- մտածում էր Ջիմը: Ճիշտ է, դպրոցում նա դեռևս տխրում էր, բայց ծամոնի խաղը ծիծաղելի էր, իսկ Հաննա Վինտերը շատ լավիկն էր: «Հում փղի միս»,- հանկարծ հիացմունքով հիշեց նա:

— Հում փղի միս,- բարձրաձայն  ասաց նա հորը, որը երեկոյան թերթն էր կարդում:

Հայրը ծալեց թերթն ու նստեց հատակին նրա մոտ: Տնտեսուհին  նրանց տեսավ կողք-կողքի նստած և չգիտես ինչու՝ նրա աչքերում արցունքներ երևացին:

  1. Համառոտ պատմի՛ր այս պատմվածքը:
  • Ինչպիսի՞ վերաբերմունք ուներ Էմին Ջիմի հանդեպ:

Էմին Ջիմիին Սիրում էր

  • Ի՞նչ էր մտածում Ջիմը՝

ա) մինչ դպրոց գնալը,

           Ջիմը մինչ դպրոց գնալը մտածում էր, որ էլ չի սիրում Էմիին:

բ) հետո:

           Ջիմը դպրոց գնալուց հետո մտածում էր, որ, լավ է դպրոցում:

  • Բնութագրի՛ր հորը:

         Ջիմի հայրը ֆրանսիացի էր, քառասնամյա  թիկնեղ մի տղամարդ:

  • Քո կարծիքով, ինչպիսի՞ն էր միսս Բիննին: Համեմատի՛ր նրան քո ուսուցիչների հետ:

               Միսս Բիննին չար պառավ մի լեդի էր, իսկ իմ ուսուցիչները երիտասարդ են  ու բարի

  • Ի՞նչ ես կարծում, ինչպե՞ս կընթանան Ջիմի գործերը դպրոցում:

          Ես կարծում եմ, որ Ջիմի գործերը դպրոցում լավ կընթանան

  • Գրավոր պատմի՛ր դպրոցում քո առաջին օրվա մասին:
  • Գրի՛ր, թե ինչն է ուրախացնում, ինչն է տխրեցնում քեզ դպրոցում:

       Ինձ դպրոցում  ուրախացնում են լավ ընկերները իսկ տխրեցնում է որ լողը կարճ է տևում: